Weg met de moeilijke namen
Gebruik je weleens ChatGPT om een recept te bedenken, een e-mail te controleren of gewoon een vraag te stellen? Dan is het je vast opgevallen dat de computerwereld dol is op ingewikkelde codes. Namen als GPT-4o, GPT-5.2 of “Thinking Light” vlogen je om de oren.
De makers van ChatGPT — het bedrijf OpenAI — hebben besloten dat dit anders moet. En eerlijk gezegd: dat wordt tijd. Want wie wist nu precies wat het verschil was tussen GPT-4o en GPT-4o mini? Niet veel mensen, en dat was ook niet nodig.
Vanaf nu krijg je drie knoppen die iedereen begrijpt.
Jij bepaalt de denkkracht
Vanaf nu kies je simpelweg zelf hoe hard ChatGPT voor je moet rennen. Dat werkt zo:
1. Instant (Snel)
Voor de simpele klusjes. Wil je een snel synoniem voor een woord, of zoek je de hoofdstad van een land? Met deze knop krijg je direct antwoord, zonder vertraging. Denk aan een slimme vriend die je snel even iets vertelt.
Gebruik dit voor: Korte vragen, synoniemen, vertalingen, spellingcontrole, simpele recepten.
2. Medium (Gemiddeld)
De gulden middenweg. Ideaal als je een leuke felicitatiebrief voor een verjaardag wilt schrijven, een tekst wilt laten samenvatten, of advies wilt over een aankoop.
Gebruik dit voor: Brieven schrijven, teksten samenvatten, uitleg over een onderwerp, ideeën opdoen.
3. High (Diep nadenken)
Dit is de hoogste versnelling. ChatGPT geeft niet direct antwoord, maar neemt een paar seconden de tijd om écht logisch na te denken en stap voor stap te redeneren. Dat merk je aan de kwaliteit van het antwoord.
Gebruik dit voor: Ingewikkelde rekensommen, het uitpluizen van een moeilijke handleiding, juridische of medische teksten begrijpen, of het oplossen van een echt taai probleem.
Handige grafieken en de baas over je geheugen
Er zijn nog twee fijne vernieuwingen doorgevoerd.
Automatische grafieken
Als je ChatGPT vraagt om bijvoorbeeld een overzichtje te maken van je maandelijkse uitgaven, typt hij niet meer alleen een saaie lijst met cijfers. ChatGPT maakt er nu automatisch een mooi, gekleurd taartdiagram of staafgrafiek van — waar je met je muis overheen kunt bewegen voor meer details. Superhandig als je liever iets in één oogopslag wilt zien dan een rij getallen.
Jouw geheugen in eigen beheer
ChatGPT onthoudt soms dingen over jou — zoals: “houdt van kamperen” of “heeft twee kleinkinderen” — om je de volgende keer beter te helpen. Vanaf nu kun je in een eenvoudig menuutje precies zien wát hij over jou weet. Staat er iets tussen wat je liever privé houdt? Dan klik je op het prullenbakje en is ChatGPT het direct vergeten.
Dit sluit mooi aan bij iets wat we al eerder bespraken op deze site: jij bent de baas over je eigen gegevens. Het is fijn dat ChatGPT dat nu ook makkelijker maakt.
Nu al te gebruiken!
Deze updates worden direct uitgerold in Nederland. Je hoeft er niets speciaals voor te doen. Zodra je de app opent of naar chatgpt.com gaat, zie je de nieuwe knoppen vanzelf verschijnen.
Gratis gebruikers krijgen toegang tot Instant en Medium. Voor High (het diep nadenken) heb je een betaald account nodig — maar voor de meeste dagelijkse dingen heb je dat helemaal niet nodig.
Maar wat kun je er eigenlijk allemaal mee?
Nu we toch bezig zijn: veel mensen weten niet half wat ze met ChatGPT kunnen doen. Het wordt nog te vaak gezien als “dat ding waarmee je teksten schrijft”. Maar het is zoveel meer dan dat.
Hier een overzicht van wat gewone mensen er dagelijks mee doen:
Schrijven en taal
- Een condoleancebrief of felicitatie schrijven als je niet weet hoe je het moet verwoorden
- Een e-mail netjes en beleefd maken voordat je hem verstuurt
- Spelfouten en grammaticafouten laten controleren
- Een klachtenbrief opstellen zonder boos te klinken
- Iets vertalen van of naar een andere taal
Informatie en uitleg
- Moeilijke brieven van de belastingdienst, verzekeraar of gemeente laten uitleggen in gewone taal
- Begrijpen wat er in een contract staat voordat je tekent
- Uitleg vragen over een ziekte of medicijn (altijd je huisarts raadplegen, maar dit geeft alvast meer begrip)
- Nieuws laten samenvatten of uitleggen
Praktisch en creatief
- Recepten bedenken op basis van wat er nog in de koelkast ligt
- Een weekmenu samenstellen
- Cadeauideeën bedenken voor een moeilijke persoon
- Teksten schrijven voor verjaardagskaarten, uitnodigingen of afscheidsborrels
- Reisroutes plannen
Thuis en administratie
- Hulp bij het invullen van formulieren
- Uitrekenen wat iets kost of bespaart
- Vergelijken van twee producten of aanbieders
- Een to-do lijst of planning maken
Dingen waar mensen nooit aan denken, maar heel handig zijn
Dit zijn de verborgen parels — dingen die mensen ontdekken nadat ze ChatGPT al een tijdje gebruiken:
Laat het je voorlezen In de app kun je ChatGPT hardop laten praten. Handig als je onderweg bent, slecht ziet, of gewoon liever luistert dan leest.
Foto’s maken van tekst Maak een foto van een brief, een recept uit een oud kookboek, of een handleiding — en vraag ChatGPT wat er staat of wat het betekent. Dat werkt verrassend goed.
Oefengesprekken Wil je oefenen voor een moeilijk gesprek — met de dokter, de werkgever of een familielid? Vraag ChatGPT om die persoon te “spelen” zodat jij kunt oefenen wat je wilt zeggen.
Schrijf in jouw stijl Plak een stuk tekst dat je zelf hebt geschreven en vraag: “Verbeter dit, maar houd mijn eigen stijl aan.” Dan klinkt het nog steeds als jij — alleen wat netter.
Wat ChatGPT niet kan — en dat is maar goed ook
Om eerlijk te zijn: ChatGPT heeft ook beperkingen. Het is goed om die te kennen.
- Hij kan fouten maken. ChatGPT presenteert antwoorden soms erg zelfverzekerd, ook als hij het mis heeft. Controleer belangrijke informatie altijd via een betrouwbare bron.
- Hij kent geen actueel nieuws (tenzij hij internettoegang heeft). Voor het laatste nieuws is een nieuwssite betrouwbaarder.
- Hij is geen dokter of advocaat. Voor medisch of juridisch advies blijf je bij de professionals.
- Hij kent jou niet persoonlijk. Hoe goed hij ook helpt, hij weet niet wat er écht speelt in jouw leven.
Hoe begin je?
Nog nooit ChatGPT gebruikt? Zo ga je van start:
- Ga naar chatgpt.com
- Maak een gratis account aan (met je e-mailadres)
- Type gewoon je vraag — net als een appje sturen
- Lees het antwoord, en vraag gerust door als iets niet duidelijk is
Er is geen handleiding nodig. Gewoon beginnen. De eerste keer voelt het misschien wat onwennig, maar na een paar minuten heb je het door.
Wat was jouw eerste vraag aan een AI? Laat het weten in de reacties — ik ben heel benieuwd!
Conclusie
OpenAI doet met deze update precies wat nodig was: ChatGPT toegankelijker maken voor mensen die geen techneut zijn. Drie duidelijke knoppen, betere grafieken, en meer controle over je eigen gegevens. Dat zijn stappen in de goede richting.
En als je er nog niet mee bezig bent: dit is een mooie aanleiding om het eens te proberen. Je hoeft echt geen verstand van computers te hebben. Als je een appje kunt sturen, kun je ChatGPT gebruiken.