Enthousiast over AI: Op deze website lees je vaak over de mogelijkheden van AI: wat het kan, hoe het je kan helpen, en welke tools er allemaal zijn. Maar er is ook een andere kant van het verhaal. Niet iedereen is blij met de opmars van kunstmatige intelligentie. Sterker nog, overal ter wereld groeit een groep mensen die zich er juist tegen verzet. Wie zijn deze mensen, en waarom maken ze zich zorgen?
Protesten tegen AI groeien
De laatste tijd zie je steeds vaker berichten over demonstraties tegen AI, vooral in de Verenigde Staten, maar ook in Nederland en de rest van Europa. Mensen komen op straat om te waarschuwen voor de risico’s van kunstmatige intelligentie. Sommige van deze protesten zijn best fel: er zijn zelfs incidenten geweest waarbij het uit de hand liep.
Waar maken deze mensen zich precies zorgen om? Dat verschilt nogal per groep
De “AI-doomers”: bang voor het einde van de mensheid
Aan de ene kant van het spectrum zitten de zogeheten “AI-doomers”. Zij zijn bang dat kunstmatige intelligentie op een dag slimmer wordt dan wijzelf, en dat we daar de controle over verliezen. Het klinkt als een sciencefictionfilm, maar deze angst wordt door een aantal serieuze wetenschappers en oud-medewerkers van grote AI-bedrijven gedeeld.
Een bekende actiegroep in deze hoek is PauseAI. Deze beweging, die ook in Nederland actief is, vraagt om een tijdelijke pauze op de ontwikkeling van de allerkrachtigste AI-modellen. Ze willen dat er eerst onafhankelijke veiligheidstesten komen, voordat bedrijven doorgaan met nog krachtigere systemen.
Zorgen over banen, onderwijs en cultuur
Aan de andere kant van het spectrum zitten mensen die minder bang zijn voor een sciencefiction-scenario, maar zich wel zorgen maken over meer directe gevolgen van AI. Denk aan:
- Banen die verdwijnen doordat werk wordt overgenomen door AI.
- Onderwijs: leraren die zich afvragen of leerlingen nog wel zelf leren nadenken en schrijven.
- Kunst en cultuur: kunstenaars en schrijvers die zich zorgen maken dat hun werk zonder toestemming is gebruikt om AI te trainen.
- Het klimaat: AI kost veel energie en water, vooral door de grote datacentra die nodig zijn om AI te laten draaien. AI nadelen & voordelen
Verzet tegen datacentra
Een heel concreet punt van verzet is de bouw van nieuwe datacentra. In de Verenigde Staten protesteren inwoners van tientallen staten tegen de komst van deze enorme gebouwen, die veel stroom en water gebruiken. Op spandoeken staat bijvoorbeeld: “Wij willen water, geen data.” Ook in Nederland is er discussie over de gevolgen van datacentra voor het elektriciteitsnet en de omgeving.
Initiatieven die alternatieven bieden
Niet iedereen die kritisch is, wil AI simpelweg stoppen. Er zijn ook mensen die op zoek zijn naar een andere manier van omgaan met AI. Zo is er een website die voorbeelden verzamelt van mensen die weigeren mee te gaan in de grote AI-modellen van techbedrijven, en die op zoek zijn naar alternatieven. Ook zijn er boeken verschenen die kritisch kijken naar de macht van grote techbedrijven achter AI, en naar de vraag wie er nu eigenlijk profiteert van al die ontwikkelingen.
PauseAI
Internationale actiegroep (ook actief in Nederland) die pleit voor een tijdelijke pauze op de ontwikkeling van de meest geavanceerde AI-modellen, uit angst voor risico’s op het gebied van veiligheid, werk en democratie.
Waarom is het goed om beide kanten te kennen
Het is makkelijk om alleen de voordelen van AI te zien. Maar het is goed om ook te weten dat er mensen zijn die zich zorgen maken, en waarom. Zo kun je zelf een afgewogen mening vormen, in plaats van alleen maar mee te gaan met de hype of juist met de angst.
Uiteindelijk is AI een hulpmiddel. Zoals bij elk hulpmiddel is het belangrijk om na te denken over hoe je het gebruikt, en om ook te luisteren naar de mensen die er kritisch over zijn. Dat maakt de discussie completer.
Waarom is het goed om beide kanten te kennen
Het is makkelijk om alleen de voordelen van AI te zien. Maar het is goed om ook te weten dat er mensen zijn die zich zorgen maken, en waarom. Zo kun je zelf een afgewogen mening vormen, in plaats van alleen maar mee te gaan met de hype of juist met de angst.
Uiteindelijk is AI een hulpmiddel. Zoals bij elk hulpmiddel is het belangrijk om na te denken over hoe je het gebruikt, en om ook te luisteren naar de mensen die er kritisch over zijn. Dat maakt de discussie completer.
AI Resist List – een recent gelanceerde website vol voorbeelden van mensen en initiatieven die weigeren mee te gaan in de grote AI-modellen, met voorbeelden van verzet, weigering en alternatieven.
We and AI – een Britse non-profit groep met Nederlandse vrijwilligers, die kritisch kijkt naar AI en meewerkte aan de AI Resist List.