Wat is een prompt? . Als je weleens met ChatGPT, Gemini of een andere AI-chatbot hebt gewerkt, heb je zonder het te weten al iets gedaan dat “prompten” heet. Toch is dit woord voor veel mensen nog onbekend terrein. In dit artikel leg ik uit wat een prompt precies is, waarom het zoveel verschil maakt, en waarom er inmiddels een hele markt is ontstaan waar mensen prompts kopen en verkopen.
Wat is een prompt?
Simpel gezegd: een prompt is de vraag, opdracht of instructie die jij aan een AI geeft. Typ je “schrijf een verjaardagsgedicht voor mijn moeder” in ChatGPT? Dan is die zin je prompt. Vraag je Midjourney om “een kat die op de maan zit te vissen, in aquarelstijl”? Ook dat is een prompt.
Het woord klinkt technisch, maar het is niets anders dan: wat je tegen de AI zegt om te krijgen wat je nodig hebt. Het verschil met een gewoon gesprek is dat een AI alleen kan werken met wat je haar meegeeft. Ze kent jouw situatie niet, weet niet wat je bedoelt met “goed” of “kort”, en raadt niet wat je eigenlijk wilde als je dat niet vertelt.
Waarom een goede prompt zoveel verschil maakt
Hier zit het interessante deel: dezelfde AI kan totaal verschillende resultaten geven, puur afhankelijk van hoe je het vraagt.
Vraag je bijvoorbeeld “schrijf een tekst over mijn webshop”, dan krijg je iets algemeens en saai terug. Vraag je in plaats daarvan “schrijf een enthousiaste, korte productbeschrijving van 100 woorden voor een handgemaakte zilveren ring met een blauwe steen, gericht op vrouwen van 30 tot 50 jaar die op zoek zijn naar een cadeau voor zichzelf”, dan krijg je iets dat je bijna zo kan gebruiken.
Het verschil zit ‘m in vier dingen die een goede prompt bijna altijd bevat:
- Duidelijkheid — wat wil je precies, in plaats van een vage vraag.
- Context — voor wie is het, waarvoor wordt het gebruikt.
- Vorm — hoe lang, welke toon, welk format (lijst, e-mail, verhaal).
- Voorbeeld of richting — waar moet het op lijken, of juist niet op lijken.
Mensen die dagelijks met AI werken, merken dat het leren stellen van goede prompts net zo’n vaardigheid is als goed kunnen googelen was tien jaar geleden. Het bepaalt of je een AI ervaart als “nutteloos, het snapt me niet” of als een assistent die je écht tijd bespaart.
Waarom mensen zelfs geld betalen voor prompts
Dit is misschien wel het meest verrassende deel: er is een complete markt ontstaan rond prompts. Mensen die goede prompts hebben ontwikkeld en uitgebreid getest, verkopen die aan anderen die dezelfde tijd niet willen (of kunnen) investeren.
De reden hierachter is simpel: een goede, betrouwbare prompt voor een specifieke taak in elkaar zetten en testen kost al snel tientallen uren. Voor iemand die alleen af en toe een goede productbeschrijving of social media post nodig heeft, is het vaak sneller en goedkoper om een kant-en-klare, geteste prompt te kopen dan om zelf urenlang te experimenteren.
Er wordt dus verkocht:
- Losse prompts voor een specifieke taak (bijvoorbeeld: “schrijf een LinkedIn-post over een productlancering”).
- Hele pakketten prompts, gericht op een beroep of branche (bijvoorbeeld een pakket met 50 prompts speciaal voor makelaars, coaches of webshopeigenaren).
- Prompts voor beeldgeneratoren zoals Midjourney, waarbij de juiste bewoording het verschil maakt tussen een amateuristisch plaatje en een professioneel ogend kunstwerk.
Een paar bekende prompt-marktplaatsen
Wil je zelf eens rondkijken wat er te koop is, of overweeg je zelf iets te verkopen? Dit zijn een aantal bekende platforms:
- PromptBase (promptbase.com) — een van de grootste marktplaatsen, met meer dan 300.000 prompts voor onder andere ChatGPT, Gemini en Midjourney.
- PromptHero (prompthero.com) — vooral bekend van prompts voor beeldgeneratoren, met veel voorbeelden van het uiteindelijke resultaat erbij.
- LaPrompt (laprompt.com) — een galerij en marktplaats voor prompts voor tekst, beeld, video en meer.
Een tip als je zelf iets wil kopen: kijk altijd of erbij staat voor welke AI (en welke versie) de prompt precies gemaakt is. Een prompt die perfect werkt voor de ene AI, kan bij een andere tool tegenvallen.
Een paar voorbeeldprompts om zelf mee te oefenen
Om het wat concreter te maken, hier een paar voorbeelden die je zo kan overnemen en aanpassen naar je eigen situatie.
Voor een tekst schrijven: “Schrijf een vriendelijke, informele blogintro van ongeveer 150 woorden over [onderwerp], gericht op lezers die hier nog nooit iets over gelezen hebben. Gebruik geen moeilijke vaktaal.”
Voor een productbeschrijving: “Schrijf een korte, enthousiaste productbeschrijving voor [productnaam], een [korte omschrijving van het product]. Richt je op [doelgroep] en benadruk vooral [belangrijkste voordeel]. Maximaal 80 woorden.”
Voor een e-mail: “Schrijf een beleefde, korte e-mail waarin ik [wat je wil bereiken, bijvoorbeeld: een afspraak verzet naar volgende week]. Houd de toon vriendelijk maar zakelijk.”
Voor het samenvatten van iets: “Vat de volgende tekst samen in maximaal 5 zinnen, geschreven in eenvoudige taal zonder vakjargon: [plak hier je tekst].”
Voor hulp bij een beslissing: “Ik twijfel tussen [optie A] en [optie B] voor [situatie]. Noem de belangrijkste voor- en nadelen van beide, in gewone taal, en geef aan het einde jouw advies met reden.”
Het mooie is: je hoeft deze voorbeelden niet perfect over te typen. Verander ze gerust naar je eigen situatie — daar leer je uiteindelijk het meeste van. Hoe meer je oefent met het aanpassen van je prompts, hoe sneller je merkt wat voor jou werkt.